വിശുദ്ധ റമളാനു ശേഷം മദ്റസകൾ വീണ്ടും തുറന്നു. പുതിയ പഠിതാക്കൾ പ്രതീക്ഷ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, അറിവിൻ്റെ പടിപ്പുരകൾ കയറി. കേരളീയ മുസ്ലിം ജീവിതത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വേരുകൾ പടർന്നുനിൽക്കുന്നത് മദ്റസകളെന്ന ഈ കൊച്ചു വിദ്യാലയങ്ങളിലാണ്. അക്ഷരങ്ങൾ മനുഷ്യാത്മാവിനെ വിമലീകരിക്കുന്ന പ്രകാശബിന്ദുക്കളായി മാറുന്ന രാസവിദ്യയാണ് അവിടെ നടക്കുന്നത്. പുലർക്കാലത്തെ തണുപ്പിലൂടെ ഈ പള്ളിക്കൂടങ്ങളിലേക്ക് നടന്നുനീങ്ങുന്ന കുരുന്നുകൾ ഓരോ ചുവടിലും തിരിച്ചറിവിന്റെ പുതിയ ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
മതപാഠങ്ങൾക്കുമപ്പുറം അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഗരിമയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉന്നതമായ ബോധ്യമാണ് ഈ വിദ്യാലയങ്ങൾ പകർന്നുനൽകുന്നത്. പ്രപഞ്ചനാഥനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിൽ ആരംഭിച്ച്, സ്വന്തം ഉള്ളിലെ നന്മയുടെ അംശങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നിടത്താണ് ആ പഠനപ്രക്രിയ പൂർണത തേടുന്നത്. ഓരോ വരിയും അപരനോടുള്ള കരുണയായും പ്രകൃതിയോടുള്ള കടപ്പാടായും നീതിയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയായും ഇവിടെ പരിണമിക്കുന്നു. ശേഖരിച്ചുവെക്കാനുള്ള വിവരങ്ങളായല്ല, മറിച്ച് പകർന്നുജീവിക്കാനുള്ള ദർശനമായാണ് ഓരോ കിതാബും വിദ്യാർഥികൾക്ക് മുന്നിലെത്തുന്നത്.
ഗുരുവും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തിന്റെ പവിത്രതയാണ് മദ്റസകളുടെ ജീവൻ. ആധുനികതയുടെ വേഗതയിലും പതറാതെ നിൽക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം, മലയാളിയുടെ സാമൂഹിക ബോധത്തെയും സഹിഷ്ണുതയെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിശബ്ദമായ വിപ്ലവമാണ് നിർവഹിച്ചത്. അലിഫിൻ്റെയും ബാഇൻ്റെയും അക്ഷരമാലയിൽ നിന്ന് ആത്മീയതയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് നീളുന്ന ആ പാത, മനുഷ്യനെ ഒരേസമയം ദൈവത്തോടും സഹജീവികളോടും വിനയമുള്ളവനാക്കി മാറ്റുന്നു.
ഈ കൊച്ചു വിദ്യാലയങ്ങൾ ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരികമായ നട്ടെല്ലാണ്. കാലപ്രവാഹത്തിൽ പലതും മാഞ്ഞുപോകുമ്പോഴും, മദ്റസകൾ പകർന്നുനൽകിയ ആ മൂല്യബോധം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന അനേകം മനുഷ്യരെ സ്വരൂപിച്ചാണ് നമ്മുടെ സമൂഹം വളർന്നതും പുഷ്പിച്ചതും. അവ വിദ്യാർത്ഥികളെ ഇരുട്ടിൽ നയിക്കുകയും വെളിച്ചത്തിൽ വിനയാന്വിതനാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ വിശുദ്ധമായ വഴികളിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ മൃദുലമായ ഒരു കാൽപാട് നമ്മുടെ മുന്നേ നടന്നു പോകുന്നു. മദ്റസ പ്രസ്ഥാനം എന്ന ആശയത്തെ സ്വരൂപിച്ച, എം എ അബ്ദുൽ ഖാദിർ മുസ്ലിയാർ എന്ന ഒരാശയ സഞ്ചാരത്തെ. ഒരു മനുഷ്യായുസ്സിൽ നിന്നും സാമൂഹികമായ ഒരു വിതാനത്തിലേക്ക് വളർന്ന വികാസമായിരുന്നു ആ മനുഷ്യൻ. അനേകം മനുഷ്യരെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രിയ ഗുരുവിന് പ്രാർത്ഥനകൾ
